Niedziela, 15 grudnia, 2019

Największe badania opinii w najnowszej historii Dąbrowy Górniczej. Powstaje nowe centrum miasta


Tak dokładnie mieszkańców Dąbrowy Górniczej jeszcze nikt nie przepytał. Specjalne badania, wywiady i ankiety pomogły stworzyć wizję nowego centrum miasta.

Nieczynna fabryka obrabiarek w centrum Dąbrowy Górniczej zajmuje aż 4 hektary. Do 2015 r. zakład był państwowy. Gdy upadł, miasto kupiło puste fabryczne hale za ponad 840 tys. zł. Władze ogłosiły, że stworzą tu nowe centrum miasta. Teren wciąż jednak był zamknięty dla mieszkańców.

Dąbrowianie wiedzieli tylko, że jest opuszczony zakład, ale jak dokładnie wygląda i co się dzieje w środku – nie było wiadomo. Dlatego urzędnicy przy okazji obchodów setnej rocznicy nadania Dąbrowie Górniczej praw miejskich postanowili fabrykę otworzyć.

Latem 2016 r. teren został uporządkowany i symbolicznie oddany mieszkańcom. Zburzono wówczas mur, który oddzielał Ponar-Defum od miasta. Żeby zapoznać mieszkańców z tym miejscem, zaczęto organizować rozmaite imprezy, gry terenowe, przeniesiono tu giełdę staroci z pobliskiego parku Hallera. Powstał też ogród społeczny i postawiono kontenery z jedzeniem i piciem.

Badania, jakich jeszcze nie było

Równolegle trwały przygotowania do rewitalizacji terenu po fabryce Defum. Ale do momentu, w którym mieszkańcy mogli zobaczyć wstępne pomysły na zagospodarowanie pofabrycznych działek na tyłach Pałacu Kultury Zagłębia, miało upłynąć jeszcze dużo czasu.

Urzędnicy zaczęli od szerokich konsultacji społecznych i badań. Uznali bowiem, że zanim cokolwiek spróbują zmienić, muszą mieć dokładny obraz sytuacji. Dlatego stowarzyszeniu Delta Partner z Cieszyna zlecono przygotowanie diagnozy śródmieścia Dąbrowy Górniczej oraz jego pofabrycznego fragmentu.

Były to największe badania opinii w najnowszej historii miasta. Posługiwano się danymi statystycznymi, informacjami z rozmaitych baz danych i dokumentów planistycznych. Przeprowadzono 450 rozmów telefonicznych z przedsiębiorcami oraz 500 rozmów telefonicznych z mieszkańcami. Przygotowano sondaż bezpośredni, podczas którego na pytania odpowiedziało 200 osób oraz 150 przedsiębiorców. Przepytano też 776 uczniów i 729 studentów. Na koniec przeprowadzono serię pogłębionych wywiadów.

Badacze spotkali się z 25 przedsiębiorcami, kilkunastoma pracownikami instytucji publicznych, kultury oraz przedstawicielami organizacji pozarządowych. Przeprowadzono też wywiady z grupą nauczycieli. Na koniec źródłem wiedzy o mieście stały się też tzw. wywiady grupowe, czyli seria swobodnych rozmów podczas wspólnych spotkań z respondentami.

Gdzie jest centrum?

Jednym z pierwszych punktów w ankiecie dla mieszkańców było pytanie, jaką część Dąbrowy Górniczej respondenci określiliby mianem „centrum miasta”. Wśród najczęstszych odpowiedzi pojawiały się sugestie, że jest to Pałac Kultury Zagłębia, plac Wolności oraz jego okolice. Tak rozumiane centrum badani odwiedzali najczęściej, co najmniej raz w tygodniu (42 proc.), co piąta osoba odwiedza te miejsca codziennie, a co czwarta kilka razy w miesiącu. Mieszkańcy przychodzą lub przyjeżdżają tu najczęściej na zakupy, spotkać się z rodziną i znajomymi albo po to, by pójść na koncert, wystawę, do kina czy do biblioteki.

Dąbrowianie zwracali też uwagę, że brakuje im w centrum parkingów, dróg rowerowych i miejsc do spędzania czasu, a najbardziej cieszy ich obecność centrum handlowego i dostępność komunikacji publicznej.

Z kolei właściciele dąbrowskich firm za największe atuty śródmieścia uznali dużą liczbę klientów oraz to, że jest „wszędzie blisko” i łatwo tu dojechać. Wady to – ich zdaniem – brak parkingów oraz trudności w pozyskiwaniu nowych klientów.

Pytani o Defum stwierdzili (92 proc.), że to miejsce może być atrakcyjnym terenem do inwestowania oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Największe zainteresowanie inwestycjami na terenie dawnej fabryki Defum wykazują firmy z branż: kreatywnych, gastronomii, usług specjalistycznych, rzemiosła i handlu. Ale podkreślano, że trzeba tam wszystko odnowić, ograniczyć ruch samochodów oraz zbudować wygodne dojścia dla pieszych.

Jaka przyszłość Defum?

W badaniach mieszkańcy wskazywali, że chętnie spędzaliby czas wolny na terenie byłej fabryki Defum (aż 83 proc. ankietowanych), korzystaliby z restauracji, barów, robiliby tu zakupy (69 proc.). Najmniej zainteresowani byli zaś prowadzeniem lub angażowaniem się w działalność o charakterze społecznym (53 proc.). Niewielkim zainteresowaniem cieszył się także udział w warsztatach i spotkaniach tematycznych (40 proc.).

Przedsiębiorcy za najważniejsze uznali rozwój oferty kulturalnej na terenie Defum (37 proc.), oferty rozrywkowej (22 proc.), usług i różnych działań dla dzieci i młodzieży (16 proc.), a także rozwój drobnych usług, handlu, małych sklepów (14 proc.). Ważne też było stworzenie miejsc zielonych oraz przestrzeni odpoczynku.

Wnioski i rekomendacje

Po przepytaniu wszystkich grup oraz przeprowadzeniu wywiadów i serii spotkań władze miasta otrzymały ważne odpowiedzi. Zdaniem większości mieszkańców centrum Dąbrowy Górniczej to przestrzeń między torami kolejowymi i dworcem a ul. Legionów Polskich oraz od ul. 3 Maja po rondo u zbiegu ul. Królowej Jadwigi i alei Róż. Punktem centralnym tak rozumianego śródmieścia Dąbrowy Górniczej jest rondo, na którym spotykają się ulice Jana III Sobieskiego, Królowej Jadwigi i Tadeusza Kościuszki.

Z badań wyłonił się więc niewesoły obraz śródmieścia Dąbrowy Górniczej. To obszar o ogromnym niewykorzystanym potencjale. Trudno się po nim chodzi i jest tu za dużo samochodów. Ludziom brakuje też kawiarni czy restauracji.

Śródmieście można podzielić na różniące się od siebie strefy. Na zakupy ludzie najchętniej przyjeżdżają do Centrum Handlowego „Pogoria”, które ma też tę zaletę, że jest tu bezpłatny parking.

Druga strefa to ul. 3 Maja, kiedyś główna ulica handlowa, która z czasem podupadła. Mieszkańcom trudno było ją dzisiaj opisać. Najczęściej odwoływano się do przeszłości i powtarzano, że „kiedyś chodziło się tam na lody, na kawę”, „robiło się tam zakupy”, „spacerowało”. Zwracano też uwagę, że być może powinna zostać przebudowana, inaczej zorganizowana, z nowymi elementami wystroju i zielenią, żeby na nowo przyciągała mieszkańców, a właściciele sklepów zyskali nowych klientów.

Trzecia strefa to obszar kultury i rozrywki z socrealistycznym Pałacem Kultury Zagłębia oraz terenami po fabryce Defum, które czekają na projekt zagospodarowania i przebudowę. Częścią tej strefy jest też plac Wolności przed pałacem, który również wymaga zmiany i poprawy architektury.

Stowarzyszenie Delta Partner na końcu swojego opracowania opisało rekomendację dla działań władz Dąbrowy Górniczej w śródmieściu. Czytamy w niej, że konieczne będzie wprowadzenie zmian w komunikacji. Chodzi o integrację transportu publicznego (autobusy, tramwaje, pociąg) i ograniczenie ruchu samochodowego. Szerokie arterie dla samochodów przecinające centrum Dąbrowy Górniczej są przewymiarowane i nie służą budowie „miasta dla ludzi”. Dąbrowa Górnicza, zamiast skupiać się tylko na czterohektarowym terenie po fabryce Defum, powinna odmienić całe śródmieście.

W kolejnych publikacjach będziemy pisać m.in. o tym, jak rodziły się pomysły na przebudowę centrum oraz jakie rozwiązania proponowali architekci i urbaniści.

Przemysław Jedlecki

Gazeta Wyborcza

 


« Poprzednia aktualnośćNastępna aktualność »

Dziękujemy za rejestrację!